Tijdens ontwerplessen ontdek je veel talenten en leerpunten van leerlingen. Daar word ik nou warm van. Het is zo’n andere kant van leren dan alleen maar cognitief. Een welkome toevoeging!

Dit schooljaar ben ik gestart in een nieuwe groep op een nieuwe school. Een mooi moment voor een ontwerples. Elke leerling is anders en het is mooi om te zien wie waarin uitblinkt en wie wat nog te leren heeft. Ik kies voor de les spelontwerp: tafels leren.

Ontwerplessen geven je direct veel inzicht

In de eerste les heb ik de ontwerpcyclus geïntroduceerd, omdat deze nog niet bekend is. Vervolgens hebben we een start gemaakt met brainstormen. Op post-its hebben de leerlingen vragen beantwoord die helpen het probleem te verkennen.

Dit is het startpunt van mijn tweede les; voor mijn leerlingen is dit de eerste kennismaking met brainwriting. Een A3-vel in twaalf vakjes verdelen is de eerste uitdaging! Ikzelf vind dit al fantastisch om te zien; je ziet wie eerst denken dan doen en andersom. Ook zie je wie opgeven, hulp zoeken of doorzetten.

Vervolgens zijn we gestart met verzinnen: drie ideeën per ronde. Voor sommige leerlingen gemakkelijk, voor anderen een uitdaging. Je krijgt als leerkracht zoveel inzicht. Wie is creatief? Wie kan goed samenwerken? Wie heeft moeite met tekenen? Met ideeën op papier zetten? Het valt me op dat de ideeën zo ontzettend verschillend van elkaar zijn.

Oefenen met feedback geven en ontvangen helpt

Aan het eind van de eerste les heeft elke groep één idee gekozen en daar een korte pitch over gegeven. De rest van de klas geeft feedback. Samen kijken we naar sterke kanten van het idee en naar punten waar nog over nagedacht kan worden. De leerlingen vinden het moeilijk om te verwoorden waar ze een probleem voorzien. Ze reageren veelal in oplossingen. Na een kwartier zie je al verbeteringen, ze proberen echt de oplossingen weg te laten.

De leerlingen zijn erg enthousiast over hun spelontwerpen. Om die reden hebben we de cyclus uitgebreid en in de weken erna de spellen gemaakt en getest (in onze eigen klas en in samenwerking met groep 5). Het testen is heel interessant, omdat de leerlingen zaken tegenkomen die ze in hun denk- en ontwerpproces hebben gemist. De meeste leerlingen kunnen daar goed mee omgaan en zien dat ze daarmee hun uiteindelijke spel nog beter kunnen maken. Sommige leerlingen vinden het lastiger en vinden het vooral als kritiek voelen. Dit terwijl de leerlingen juist heel positief zijn over elkaars ontwerpen! Weer een leermoment.

Ontwikkelen van 21e eeuwse vaardigheden

Elke leerling is anders en ik vind het heel waardevol om te zien wie waarin uitblinkt of wie wat nog te leren heeft. Het evalueren hierover maakt het een mooi proces. De leerlingen zijn open en eerlijk. Er zijn al best een aantal leerlingen die naar zichzelf durven kijken en hun eigen aandeel zien in de samenwerking. Dus ja, ik word warm van deze manier van leren. Jij ook?

Anna Meijs, leerkracht groep hb 6/7

Als techniekcoördinator zoek ik altijd manieren om collega’s te inspireren om met ontwerpen aan de slag te gaan. Mijn nieuwste idee: een inspiratieplek in de teamkamer. Hoe geef je dat vorm?

Ontwerples kiezen passend bij thema

Ik zoek allereerst een ontwerples uit die past bij een thema waar mijn collega’s aan gaan werken. In dit geval kies ik voor de les Verjaag de monsters in het kader van de kinderboekenweek met het thema ‘Gruwelijk eng’. Ik print de les een aantal keer uit en schrijf de ontwerpvraag op een strook papier: Hoe kun je de monsters wegjagen?

Materialen klaarzetten

Ik merk dat als ik het mijn collega’s makkelijk maak, dat ze dan sneller geneigd zijn om de ontwerplessen te geven. Dus zet ik een bak met een groot deel van de materialen klaar, handig om mee te nemen naar de klas.

Ontwerpprobleem laten zien

Ik maak met blauw papier een rivier. Dan zet ik een aapje aan de ene kant van de rivier en monsters aan de andere kant. Zo laat ik mijn collega’s zien hoe ze de les kunnen introduceren en maak ik de inspiratieplek meteen aantrekkelijk en opvallend.

Foto op teamapp

Tot slot zet ik een foto van de inspiratieplek op de teamapp. Gevolg: enthousiaste reacties en vier collega’s geven de ontwerples meteen die week erna al.

Sandra Kramp, techniekcoördinator en Montessori-leerkracht groep 3/4/5

Super om te merken dat de oudsten direct weten wat ze moeten doen. Zij hebben in groep 1 al een aantal ontwerplessen meegemaakt. Oogsten van vorig jaar dus!

Ik gebruik voor de ontwerples Verjaag de monsters het boek van Bang Mannetje door Mathilde Stein & Mies van Hout. Daardoor is het voor de kinderen logisch om deze les te krijgen. Ik pas de ontwerpvraag aan: Hoe kan Bang Mannetje de spin wegjagen?

Lekker loopje goed voor inspiratie

Ik maak vier tafels met verschillende materialen erop. Het inspirerende kosteloos materiaal leg ik op een verzameltafel. De kinderen kunnen tijdens het ontwerpen telkens iets komen pakken van deze verzameltafel. Dat zorgt meteen voor een lekker loopje, waardoor ze weer creatief denken.

Tip: schilderstape in stukjes bij verzameltafel

Ik merk dat het scheuren van schilderstape voor sommige kinderen niet makkelijk is. Ik ga in de volgende ontwerples al wat stukjes tape hangen op de verzameltafel. Dan kunnen ze telkens een stukje komen halen.

Resultaten mooi en afwisselend

De kinderen denken goed alle kanten op. Ze bedenken veel en verschillende ideeën. Van een vlinder waarbij Bang Mannetje op de rug gaat, tot een ‘klap-apparaat’ waar de spin in moet. De resultaten zijn weer mooi en afwisselend.

Jarah de Weerdt, Montessori-leerkracht groep 1/2